1- Vakit nemâzın şartlarındandır.

Süâl:  Tam İlmihâl Se’âdet-i Ebediyye’de “Vakit” hem nemâzın şartları arasında sayılıyor ve hem de sebebi diye bildiriliyor. Bunun doğru anlaşılması nasıl olur?

CEVÂB:

Tam İlmihâl Se’âdet-i Ebediyyede (Nemâzın Farzları) bahsinde nemâzın şartlarından olduğuna dâir ifâdeler şöyledir:

“Nemâzın farzı on iki olup, yedisi dışındadır. Yani, nemâza başlamadan öncedir. Bunlara Nemâzın şartları da denir ki, şunlardır:

Hadesten tahâret,
necâsetten tahâret,
setr-i avret,
istikbâl-i kıble,
vakit,
niyet,
tahrîme tekbîri.

Bazı âlimler, tahrîme tekbîrinin, nemâzın içinde olduğunu söylemişlerdir. Bunlara göre, nemâzın şartları da, rükünleri de, altı olmaktadır.”

Yukarıda nemâzın şartları içerisinde,  “Vakit” yer almaktadır.  Vakit nemâzın şartlarındandır.

İşin yapılması, bu şeyin vücûdünü îcâb ediyorsa, (Sebeb) denir. “Vakt, nemâzın sebebidir.”

2- Vaktin sonu

 Süâl: Nemâzın kazâya kalmaması için, o nemâz vaktinin son sınırı nedir?

CEVÂB:

Sabâh nemâzı hariç, diğer vakitlerde  vaktin sonu,  Hanefî  mezhebinde, vaktin farzını kılarken, iftitâh tekbirini getirerek nemâza başlıyacak kadar, Mâlikî ve Şâfi’î mezheblerinde ise, bir rek’at kılacak kadar zemândır.

Sabâh nemâzının son vakti ise,güneşin doğmasıdır. Yani, güneş doğmadan önce sola selam vererek  nemâzı bitirmek  şarttır.

3- Vaktinde kılmış olmak için

 Süâl: Bir nemâz vakti çıkmadan önce, kaç rekât kılınırsa, o nemâz vaktinde kılınmış olur?

CEVÂB: Sabâh nemâzı hariç, diğer vakitlerde, vakit çıkmadan, vaktin farzını kılarken,

Sabâh nemâzında ise, güneş doğmadan önce sola selam vererek  nemâzı bitirmek  şarttır. Sabâh nemâzı kılarken, güneş doğmaya başlarsa, bu nemâz sahîh olmaz.  İkindiyi kılarken güneş batarsa, bu nemâz sahîh olur.

 4- Nemâz vakti çıksa

Süâl: Sabâh nemâzı hariç, bir nemâzı kılarken, nemâz vakti çıksa ve sonraki vakit girse, bu nemâz sahîh olur mu?

CEVÂB:

Evet, sahîh olur. Sabâh nemâzı hariç, diğer vakitlerde, vakit çıkmadan, vaktin farzını kılarken

5- 45 dakîka kalana kadar

 Süâl: Bir komşumuz şöyle diyor ve bu sözünde çok iddia ediyor: Her nemâz arası 45 dakîkadır, 45 dakîka sonra kılınır. Yani, öğle nemâzı okundu, ikindi nemâzına 45 dakîka kala nemâz kılınır diyor. Bu doğru mu?

CEVÂB:

Komşunuzun söylediği 45 dakîka meselesi, yukarıdaki sorulan süâlde bildirildiği şekilde değildir. Bunun doğrusu aşağıdadır.

45 dakîka meselesi, Şâfi’î mezhebiyle alâkalıdır.

(El-fıkh-u alel-mezâhib-il erbe’a) kitâbında şöyle bildirilmektedir. Şâfi’î mezhebinde nemâzın vakitleri kısmında;  nemâzın “Fazîlet Vakti” açıklanırken “Bir vaktin evvelinden üç çeyrek (45 dakîka) mikdârı geçmesine kadardır.” şeklinde belirtilmektedir.  Yani, bir nemâzı vakti girdikten sonra, 45 dakîka içinde kılmak, nemâzı fazîletli vaktinde kılmak diye buyurulmaktadır.