MENKIBE - HORASAN VÂLİSİNİN NASİHATLERİ

Abdullah bin Tahir, Abbâsîler zamanında, Horasan vâlisi idi. Oğlu, Rakka vâliliğine tâyîn edilince, kendisine uzun bir nasihatta bulundu. Bu nasihat mektubu Halîfenin eline geçti. Çok beğenip vâlilere gönderdi. Bu nasîhat özetle şöyledir:
1 - Her zaman Allahtan kork! O’nun emirlerinin hilâfına bir iş yapma! Allahü teâlânın sana ihsân ettiği ni’metleri âhırete hazırlanmakta kullan!
2 - Üzerinde önemle duracağın şey, namazdır. Beş vakit namazını mutlaka zamanında kıl! Çünkü Ankebut sûresinde meâlen; “Doğru kılınan namaz, insanı fahşadan ve münkerden mutlaka uzaklaştırır.” buyuruluyor.
3 - İdâren altında bulunan kimselere şefkât ve merhametle davran! Herkese âdil ol!
4 - Âlimlerin kıymetini bil! Her zaman onlara danış!
5 - İşlerde orta yolda bulun!
6 - İdâren altında bulunanlar hakkında, kesin olarak ispat edilmeden ithamda bulunma!
7 - İşlerinde hüsn-i zan sahibi ol! Hüsn-i zan sahibi olursan insanlar seni sever, verdiğin her işi dürüstlükle yaparlar.
8 - Allahın sevgili kullarını, evliyâsını arayıp bul! Bunların duâlarını al!
9 - Verdiğin herhangi bir sözü mutlaka yerine getir! Herkese iyilik yapmağa çalış!
10 - Dedikoduculardan uzak dur!
11 - Doğruluk ve iyilik sahibi kimseleri çok sev! Zayıflara yardım eyle! Akrabânı ziyâret et!
12 - Kötü arzûlardan ve zulümden çok kaçın!
13 - Şunu iyi bil ki, mallar çoğaltılmakla ve hazineler de biriktirilmekle, üzerine kilit vurulmakla, artış göstermez.
14 - Hasenâtını, iyiliklerini çok eyle! Ni’mete şükredenleri iyi tanı, onları mükâfatlandır! Kendini beğenme! Şımararak, gururlanarak yürüme!
15 - Cimrilikten çok sakın! Kendini cömertliğe alıştır!
16 - İdâren altındaki kimselerin, ihtiyaçlarını gözet!
17 - Hasmına karşı da insaflı ol! Şüpheli hâllerde dikkatli, ihtiyatlı, yavaş hareket eyle!
18 - Bugünkü işini yarına bırakma! Yaptıklarını başa kakma!
19 - Tâyinlerde, tecrübeli, işinin ehli olanları tercih et!
20 - Geçmişten ders al! Geçmiş hükümdarların hâllerinden kendine hisse çıkar!
t Gazetesi (28.6.1989)